RSPB
Skip navigation
Print page

Cyfrif yr adar sy'n cyfrif i chi!

Last modified: 23 January 2014

House sparrow on seed feeder with family watching in the background

Image: Ben Hall

Bydd pawb yn codi eu golygon tua’r nen ar ddydd Sadwrn 25 a dydd Sul 26 Ionawr 2014, wrth i’r genedl gymryd rhan yn arolwg Gwylio Adar yr Ardd blynyddol yr RSPB.


Y gweithgaredd hwn yw arolwg bywyd gwyllt yr ardd mwyaf y byd ac yng Nghymru'r llynedd bu bron i 30,000 yn cymryd rhan, yn cynnwys dros 4,500 o ddisgyblion ac athrawon mewn ysgolion, gan gofnodi cyfanswm o bron i 500,000 o adar i gyd.


Mae arolwg Gwylio Adar yr Ardd, sydd wedi ei gynnal ers 35 mlynedd, yn weithgaredd syml a llawn hwyl i’r teulu cyfan. Mae gwarchodfeydd yr RSPB yng Nghymru yn cynnal digwyddiadau am ddim ar gyfer plant a theuluoedd, o wneud cacennau adar i gelf a chrefft.  I ddod o hyd i ddigwyddiad yn eich ardal chi, ewch i www.rspb.org.uk/birdwatch


Meddai Katie-jo Luxton: “Mae Gwylio Adar yr Ardd yn darparu’r RSPB gyda llawer o wybodaeth werthfawr am newidiadau yn niferoedd adar yr ardd yn y gaeaf, sy’n helpu i dynnu sylw cadwraethwyr at brinhad sylweddol mewn rhywogaethau gardd y DU megis adar y to neu ddrudwennod.”


Gostyngodd y nifer o ddrudwennod i’r isaf erioed yn arolwg Gwylio Adar 2012 ond yna cafwyd prinhad pellach o 15% y llynedd.  Gostyngodd y nifer o adar y to, sydd o bryder cadwraeth uchel, o 18% yn ein gerddi o’i gymharu â 2012, y llinos werdd o 23% a’r llwyd y gwrych o 5%.


Mae rhai adar wedi ffynnu, eraill wedi prinhau.  Mae nifer rhywogaethau poblogaidd fel y titw tomos las, y titw mawr a’r titw penddu wedi cynyddu ers rhoi’r arolwg ar waith ym 1979.  Yn y blynyddoedd cynnar nid oedd y nico’n ymddangos ymysg y 15 rhywogaeth ar y brig yn ein gerddi, ond mae wedi ei chyfrif yn rheolaidd fel rhywogaeth ymysg y 15 uchaf ers 2004.


Cred yr RSPB fod yr arolwg yn amhrisiadwy mewn ffordd arall, fel yr amlygir gan Katie-jo:  “Rydym yn pryderu na fydd gan genedlaethau o blant gyswllt â byd natur a bywyd gwyllt, neu ychydig iawn o gyswllt.  Dengys canlyniadau astudiaeth newydd y llynedd mai plant Cymru sydd â’r sgôr genedlaethol isaf ar gyfartaledd.  Dim ond 13% o blant (1 ym mhob 8 o blant) yng Nghymru sydd â lefel ‘realistig a chyraeddadwy’ o gysylltiad â byd natur, o’i gymharu â 21% ledled gweddill y DU. [nodyn 1].

“Cred yr RSPB mai dyma un o’r bygythiadau mwyaf i fyd natur Cymru.  Wrth sicrhau cysylltiad pobl ifanc â byd natur fe fyddan nhw’n datblygu teimladau cryf ac agweddau tuag at fywyd gwyllt a’r byd yr ydym i gyd yn byw ynddo ac, o ganlyniad, yn eu hystyried yn ddigon pwysig i’w gwarchod yn y dyfodol.  Mae gwylio adar a bywyd gwyllt ein gerddi yn hwyl ac fe all cymryd rhan yn arolwg Gwylio Adar yr Ardd efo’ch teulu fod yn gam cyntaf i chi sicrhau lle i fyd natur yn ystod plentyndod.”

I gymryd rhan, gofynnir i bobl dreulio awr yn unig unrhyw bryd yn ystod penwythnos Gwylio Adar yr Ardd a nodi’r nifer uchaf o bob rhywogaeth o adar a welir ar yr un pryd yn eu gerddi neu safle awyr agored lleol.  Yna mae ganddyn nhw dair wythnos i anfon eu canlyniadau i’r RSPB, un ai ar-lein ar www.rspb.org.uk/birdwatch neu yn y post.

Dewch i ddathlu efo ni yng Nghaerdydd: Mae RSPB Cymru yn cynnal digwyddiad MAWR i godi arian ym Mharc Bute yng Nghaerdydd ar ddydd Sadwrn 25 Ionawr o 10yb-3yp.  Mae mynediad yn rhad ac am ddim ond gofynnwn am rodd ariannol ar gyfer y gwahanol weithgareddau.  Mae taith dywys gan Ffrindiau Parc Bute i wylio adar yn cychwyn am 10yb.  Am ragor o wybodaeth ewch i dudalen Facebook RSPB Cymru.

Am restr o ddigwyddiadau Gwylio Adar yr Ardd ewch i www.rspb.org.uk/birdwatch

How you can help

Are you ready for Big Garden Birdwatch?

Back to basics

Share this