Adroddiad newydd yn gosod Cymru yn agos at waelod tabl rhyngwladol ar fyd natur

Friday 14 May 2021

• Mae tabl sy’n dangos faint o fyd natur sy’n weddill mewn 240 gwlad ar draws y byd yn dangos Cymru yn dihoeni yn 16eg oddi ar y gwaelod

• Gan ddefnyddio dangosydd cyfanrwydd biomarywiaeth yr UN, mae’r adroddiad yn datgan fod byd natur yng Nghymru wedi dirywio’n enbyd, gyda ychydig dros hanner ei phlanhigion ag anifeiliaid yn weddill

• Mae’r RSPB yn galw ar y prif weinidog i ddefnyddio ymroddion rhyngwladol fel catalydd i weithredu trwy gyflwyno targedi wedi’u ymrwymo yn y gyfraith - er mwyn rhwystro a dad-wneud y dirwyiad ym myd natur yng Nghymru

Mae adroddiad newydd gan yr RSPB a’r Amgueddfa Hanes Naturiol yn dangos yn blwmp ac yn blaen y stad enbyd ar fyd natur yng Nghymru, ynghyd â darnau erill o’r DU.

Yn fyd-eang, mae Cymru wedi’i raddio y wlad 16eg gwaethaf allan o’r 240 o wledydd wedi’u asesu.

Y tabl cynghrair newydd hwn yw’r diweddaraf mewn corff o adroddiadau gwyddoniaeth sy’n amlygu’r angen taer am weithredu gan Lywodraeth Cymru, er mwyn rhwystro a dadwneud y dirywiadau ym myd natur. Gan ddefnyddio’r dangosydd cyfanrwydd bioamrywiaeth (BII - Biodiversity Intactness Indicator), mae gwyddonwyr yn gallu mesur yr effaith hirdymor y mae gweithgaredd dynol yn ei gael ar blanhigion, anifeiliaid a thirwedd, a barnu i ba raddau y mae’r golled mewn byd natur mewn gwahanol wledydd. 

Mae gan Gymru sgôr o 51%, sy’n golygu ei bod wedi dargadw ychydig dros hanner ei phlanhigion ag anifeiliaid. Sgôr cyffredinol y Deyrnas Unedig yw 50%, wedi’i chymharu gydag 65% I Ffrainc, 67% I’r Almaen a 89% i Ganada, sydd ymysg y gwledydd neu diriogaethau gorau ledled y byd yn dargadw ei bioamrywiaeth naturiol.

Yn 2019, dangosodd adroddiad Cyflwr Byd Natur fod bywyd gwyllt Cymru yn parhau i ddirywio, a bod 8% o rywogaethau yng Nghymru dan fygythiad o ddifodiant o Brydain Fawr. Wrth gael ei ystyried ochr-yn-ochr gyda’r asesiad BII, mae’n dod yn glir fod Cymru wedi cyrraedd pwynt argyfyngus ble, os nid oes rhywbeth yn cael ei wneud, byddem wedi colli mwy nag sydd gennym ar ôl.

Dywedodd Katie-Jo Luxton, Cyfarwyddwraig RSPB Cymru:

“Mae’r adroddiad hwn yn dangos cyflwr argyfyngus byd natur yng Nghymru. Mae'r argyfwng byd natur yn digwydd nawr; mae bywyd gwyllt yn diflannu ar ein gwyliadwriaeth ni. Bydd y cenedlaethau nesaf o blant yng Nghymru yn etifeddu amgylchedd naturiol sydd wedi'i ddirywio ymhellach; un sydd yn llai abl i gefnogi ein hanghenion am aer glân, dŵr a bwyd, yn llai abl i'n hamddiffyn rhag trychinebau fel llifogydd, sychder a newid yn yr hinsawdd ac un sydd ddim bellach yn gysylltiedig â'r bywyd gwyllt sy'n ysbrydoli ac yn adfer ein lles. Dyma alwad ar Lywodraeth newydd Cymru weithredu i fod y Llywodraeth gyntaf yn ein hoes i atal y pydredd hwn ac adfer byd natur yng Nghymru.

“Yr hydref hwn, bydd y gymuned ryngwladol yn dod ynghyd i osod nodau a thargedau newydd ar gyfer y degawd nesaf - methodd y DU â chyflawni 17 allan o 20 o'r targedau a osodwyd ar gyfer 2010-2020. Addawodd Llywodraeth ddiwethaf Cymru gefnogaeth gref a galw am newid trawsnewidiol o dan Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Amrywiaeth Fiolegol; mae angen ymrwymiadau cryf a deddfau gwladol newydd arnom i sicrhau ein bod yn llwyddo dros y degawd nesaf.”

Dywedodd Cadeirydd Rhwydwaith Ffermio sy'n Gyfeillgar i Natur Cymru, Hilary Kehoe:

“Gyda dros 80% o Gymru’n dir amaethyddol, ffermio sy’n gyfeillgar i fyd natur yw’r ateb i adfer byd natur yng Nghymru. Ond er mwyn gwneud hyn, mae angen cefnogi ffermwyr yn well trwy bolisïau amaethyddol newydd sy'n hwyluso ac yn gwobrwyo ffermio sy'n gyfeillgar i fyd natur. ”

Mae'r RSPB yn galw ar Lywodraeth Cymru i ymrwymo i:

  • Gosod targedau sy'n rhwymo'n gyfreithiol i atal a dechrau gwrthdroi dirywiad bywyd gwyllt erbyn 2030

  • Sefydlu corff gwarchod annibynnol sydd â'r pŵer i ddwyn y llywodraeth i gyfrif

  • Dod â Bil Amaeth Cymru / Cynllun Ffermio Cynaliadwy ymlaen yn seiliedig ar arian cyhoeddus ar gyfer nwyddau cyhoeddus, sy'n gwobrwyo ffermwyr am edrych ar ôl ac adfer natur a'r buddion niferus y mae'n eu darparu

I roi Cymru yn ôl ar y trywydd iawn, mae RSPB Cymru yn rhoi lle i bawb leisio eu galwad i wleidyddion i Adfywio ein Byd; i ddarganfod mwy ewch i rspb.org.uk/reviveourworldcymru

 

DIWEDD

 

Nodiadau i’r golygydd:

  1. Mae'r adroddiad newydd gan yr RSPB a'r Amgueddfa Hanes Naturiol ar gael yma.

  2. Gellir gweld adroddiad Cyflwr Byd Natur 2019 yma.

  3. Mae Llywodraeth Cymru yn un o brif lofnodwyr Datganiad Caeredin, sy'n nodi dyheadau ac ymrwymiadau llywodraethau a phartneriaid rhyngwladol i gyflawni dros fyd natur dros y degawd nesaf

  4. Mae adroddiad yr RSPB, A Lost Decade for Nature, yn dogfennu’r methiant ledled y DU i gyrraedd Targedau Bioamrywiaeth Aichi, y cytunwyd arnynt o dan CBD y Cenhedloedd Unedig yn 2010

Last Updated: Monday 17 May 2021

Tagged with: