Canlyniadau arolwg Gwylio Adar yr Ardd yr RSPB yn dangos bod tywydd mwynach yn ystod y gaeaf yn helpu adar bach yr ardd

Thursday 2 April 2020

Treuliodd mwy na 24,000 o bobl ar draws Cymru awr yn gwylio’r adar sy’n ymweld â’u gerddi neu fannau awyr agored fel rhan o arolwg Gwylio Adar yr Ardd y RSPB, gan gyfrif 462,109 o adar i gyd.

English version available here

  • Aderyn y to sydd ar frig rhestr Gwylio Adar yr Ardd unwaith eto, gyda bron i 1.3 miliwn ohonyn nhw wedi’u gweld ar draws y DU dros y penwythnos.
  • Mae adar yr ardd yn parhau i fod yn gyswllt pwysig â natur i lawer o bobl, a bydd RSPB Cymru yn helpu pobl i rannu eu profiadau bywyd gwyllt, ac yn rhoi syniadau i chi am bethau y gallwch eu gwneud er lles bywyd gwyllt yn eich ardal chi.

Mae canlyniadau diweddaraf arolwg Gwylio Adar yr Ardd y RSPB yn dangos bod llawer mwy o adar bach, fel y titw cynffon hir a’r titw penddu, wedi’u gweld mewn gerddi ar draws y wlad eleni o’i gymharu â 2019 o ganlyniad i’r tywydd mwynach a gawsom y gaeaf hwn.

Mae digwyddiad Gwylio Adar yr Ardd yn dathlu 41 o flynyddoedd eleni, ac mae’n gyfle i bobl o bob oedran gyfrif nifer yr adar sy’n dod i’w gerddi, gan helpu’r RSPB i gadw llygad ar y niferoedd. Eleni, roedd 24,000 o bobl ar draws y wlad wedi cymryd rhan, gan gyfrif bron i hanner miliwn o adar.

Cafodd y digwyddiad ei gynnal yn ystod penwythnos olaf mis Ionawr, ac aderyn y to oedd ar frig y rhestr unwaith eto. Roedd cynnydd yn nifer y titw cynffon hir a’r titw penddu a gafodd eu gweld mewn gerddi hefyd, sef dau o’r adar lleiaf sy’n ymweld â’n gerddi. Mae’n ymddangos bod y tywydd mwynach a gawsom ar ddechrau’r flwyddyn wedi helpu poblogaeth y rhywogaethau hyn gan fod adar bach yn tueddu i ddioddef mwy mewn cyfnodau o dywydd oer. Cafodd y ‘Dihiryn o’r Dwyrain’ (y ‘Beast from the East’) effaith fawr ar niferoedd y titw cynffon hir yn 2018, ond eleni fe welsom ni fod y niferoedd wedi gwella’n sylweddol - roedd 46.7% o gynnydd yn y nifer a gafodd eu gweld yng Nghymru eleni i gymharu â’r llynedd. 

Dros y pedwar degawd, mae arolwg Gwylio Adar yr Ardd wedi tynnu sylw at yr enillwyr a’r collwyr ym myd adar yr ardd. Gwylio Adar yr Ardd oedd y cyntaf i roi gwybod i’r RSPB fod niferoedd y fronfraith yn gostwng. Roedd gan y rhywogaeth hon ei lle cadarn ar restr y 10 uchaf yn 1979. Erbyn 2009, roedd y niferoedd wedi gostwng i lai na hanner y niferoedd a gafodd eu cofnodi yn 1979 - roedd i’w weld mewn 9% o’n gerddi’n unig.

Dywedodd Gwyddonydd Cadwraeth RSPB, Daniel Hayhow:

“Mae adar bach yn dioddef yn ystod gaeafau hir ac oer, ond mae tywydd cynhesach yn ystod mis Ionawr eleni wedi rhoi hwb i rywogaethau fel y titw cynffon hir. Dros gyfnod yr arolwg, rydyn ni wedi gweld cynnydd yn niferoedd adar fel y titw penddu a’r nico, ac wedi gweld gostyngiad brawychus yn niferoedd aderyn y to a’r ddrudwen. Ond mae’n ymddangos bod yna newyddion da ynglŷn ag un o’r adar hyn. Er bod y rhai sy’n cymryd rhan wedi cofnodi 53% o ostyngiad yn gyffredinol yn niferoedd aderyn y to ers i’r arolwg Gwylio Adar yr Ardd ddechrau (1979-2020), mae’r niferoedd wedi cynyddu 10% yn ystod y degawd diwethaf (2010-2020). Mae hyn yn rhoi gobaith i ni fod adferiad rhannol yn digwydd.”

Aderyn y to oedd ar frig y rhestr o adar a gafodd eu gweld fwyaf ledled y DU eto yn arolwg Gwylio Adar yr Ardd y RSPB, gyda mwy na 1.3 miliwn ohonyn nhw wedi cael eu gweld dros y penwythnos. Disgynnodd y ddrudwen o safle rhif dau i safle rhif tri, a symudodd y titw tomos las i’r ail safle.

Yn ystod hanner cyntaf tymor y gwanwyn, roedd disgyblion ysgol wedi cymryd rhan yn nigwyddiad Gwylio Adar yr Ysgol y RSPB. Cafodd yr arolwg ei gynnal ledled y DU, ac fe dreuliodd bron i 70,000 o blant ysgol a'u hathrawon awr ym myd natur yn cyfri’r adar. Yr aderyn du oedd y rhywogaeth fwyaf niferus, ac fe gafodd pump ei weld ar gyfartaledd ym mhob ysgol, ac fe gafodd ei weld yn 85% o’r ysgolion a oedd yn cymryd rhan.

Dywedodd Pennaeth RSPB Cymru, Katie-Jo Luxton:

“Rydyn ni’n gwybod bod adar yr ardd yn gysylltiad pwysig i lawer o bobl â’r byd ehangach, a’u bod yn rhoi hapusrwydd mawr i bobl. Mae’r cyfnod hwn yn un anodd ac ansicr i bob un ohonom, ond rydyn ni’n gobeithio y gall byd natur roi seibiant bach i chi ym mha bynnag ffurf, ac yn lle bynnag y dewch ar ei draws.

“Er gwaethaf yr hyn sy’n digwydd yn y byd ar hyn o bryd, mae byd natur yn parhau i fwrw ymlaen. Mae’r adar yn canu ac mae’r blodau’n blaguro. Mae gwylio byd natur, o ffenestr neu falconi neu hyd yn oed ar-lein, yn gallu cynnig gobaith a llawenydd, a gall dynnu ein sylw am gyfnod, ac felly rydyn ni’n awyddus i’ch helpu chi i barhau i gysylltu â byd natur.

“Dros y dyddiau a’r wythnosau nesaf, byddwn yn helpu pobl i rannu eu profiadau bywyd gwyllt ac yn rhoi syniadau i chi am bethau y gallwch chi ei wneud er lles bywyd gwyllt yn eich ardal. Dilynwch RSPB Cymru ar Twitter a Facebook.”

I weld holl ganlyniadau arolwg Gwylio Adar yr Ardd ac i weld pa adar oedd yn ymweld â gerddi yn eich ardal chi, ewch i: https://community.rspb.org.uk/getinvolved/wales/b/wales-blog/posts/big-garden-birdwatch-2020---the-results-are-in

DIWEDD

1. Dyma restr o’r 20 aderyn a gafodd ei weld fwyaf yn Nigwyddiad Mawr Gwylio Adar yr Ardd yr RSPB 2020:

 

Rhywogaeth

Safle 2020

Nifer fesul gardd ar gyfartaledd

% gerddi 2020

Safle 2019

% gerddi 2019

% newid

Aderyn y to

1

6.8

78.9

1

76.0

8.6

Titw Tomos las

2

3.9

82.2

3

79.5

2.9

Drudwen

3

3.7

44.4

2

44.5

-1.7

Aderyn du

4

2.2

86.5

4

85.7

-1.5

Ji-binc

5

1.9

47

5

48.9

-9.8

Titw mawr

6

1.8

60.5

6

61.4

-8.8

Nico

7

1.7

32.3

7

30.5

6.0

Titw cynffon hir

8

1.6

31.7

12

25.2

46.7

Robin goch

9

1.5

87.2

8

85.7

0.9

Pioden

10

1.4

60.3

9

60.3

-1.1

2. Arolwg Digwyddiad Mawr Gwylio Adar yr Ardd yr RSPB yw’r arolwg gwyddoniaeth mwyaf i ddinasyddion yn y DU ac mae’n rhan o Ganolfan Gwyddoniaeth Cadwraeth yr RSPB. Cafodd y Ganolfan ei sefydlu gyda’r nod o ddod o hyd i atebion ymarferol i rai o broblemau mwyaf cadwraeth, boed hynny’n gweithio allan sut mae achub rhywogaeth sydd bron â diflannu’n gyfan gwbl, neu’n adfer fforest law sydd wedi’i dinistrio.

Tagged with: Country: Wales Country: Wales Topic: Wales Topic: Wales Topic: Big Garden Birdwatch