Dros 50,000 yng Nghymru wedi cymryd rhan yn nigwyddiad Gwylio Adar yr Ardd yr RSPB – y nifer mwyaf erioed

Friday 9 April 2021

house sparrow perched on branch | The RSPB

Fe wnaeth cyfanswm o 53,279 o bobl dreulio awr yn gwylio’r adar sy’n ymweld â’u gardd neu eu gofod awyr agored eleni, gan ddyblu nifer y bobl a gymerodd ran y llynedd.

  • Gwylio Adar yr Ardd yw arolwg bywyd gwyllt mwyaf y byd ac mae’n rhoi cipolwg i wyddonwyr yr RSPB ar sefyllfa'r adar ein gerddi
  • Trodd llawer o bobl at fywyd gwyllt yn eu hardal leol i gael rhywfaint o dawelwch yn ystod yr argyfwng gwaethaf y mae’r wlad hon wedi’i wynebu ers yr Ail Ryfel Byd.
    Cynyddodd nifer y bobl a gymerodd ran yn nigwyddiad Gwylio Adar yr Ardd yr RSPB ledled y DU i filiwn o bobl y gaeaf hwn ar ôl blwyddyn o gyfyngiadau symud a oedd wedi golygu bod pobl yn troi at fyd natur i gael cysur.

Roedd Gwylio Adar yr Ardd yn cael ei gynnal am y 42ain gwaith eleni. Mae’r digwyddiad yn gyfle i bobl o bob oed gyfrif nifer yr adar sy’n ymweld â’u gardd, gan helpu’r RSPB i greu darlun o sefyllfa’r adar hyn. Eleni, cymerodd dros 50,000 o bobl ran ledled Cymru, gan gyfrif 1,094,355 o adar.

Roeddem yn disgwyl cynnydd sylweddol yn nifer y cyfranogwyr eleni ar ôl i ganlyniadau arolwg YouGov ddatgelu bod y pandemig yn gwneud y cyhoedd yng Nghymru yn fwy ymwybodol o fyd natur yn eu hardal leol, gyda 35% yn gweld bywyd gwyllt ger eu cartrefi dros y 12 mis diwethaf nad oeddent erioed wedi sylwi arno o’r blaen.  

Dangosodd arolwg YouGov o 2,071 o oedolion ledled y DU fod 63% o bobl wedi dweud bod gwylio’r adar a chlywed eu cân wedi ychwanegu at faint oeddent yn mwynhau bywyd ers dechrau pandemig Covid-19, gyda dros hanner y rheini a gymerodd ran yn yr arolwg (51%) yn credu bod y pandemig wedi eu gwneud yn fwy ymwybodol o’r natur o’u cwmpas.  

Pan gafodd canlyniadau terfynol Gwylio Adar yr Ardd eu cyfrif, roedd yr RSPB wedi rhyfeddu at ymateb anhygoel y cyhoedd, gyda mwy na dwbl y niferoedd a gafwyd yn 2020 yn cymryd rhan.

Katie-Jo Luxton, Cyfarwyddwr RSPB Cymru:

“Rydyn ni wedi cael ein llorio gan frwdfrydedd pobl i gymryd rhan yn nigwyddiad Gwylio Adar yr Ardd eleni. Ychydig o fanteision a ddaeth yn sgil y cyfyngiadau symud, ond mae’r flwyddyn ddiwethaf naill ai wedi ailgynnau cariad llawer o bobl at fyd natur neu ei ysgogi o’r newydd, a hynny ar garreg eu drws.

“Mae’r gaeaf hwn wedi bod yn un llwm ar y naw, ond wrth i gorws y wawr ddechrau canu ac wrth i’r blodau ddechrau ymddangos ar y coed unwaith eto, rydyn ni’n dod allan o’r pandemig hwn yn genhedlaeth newydd o bobl sydd wrth eu boddau â byd natur.

“Rydyn ni’n gobeithio bod y digwyddiad Gwylio Adar wedi ennyn brwdfrydedd dros fywyd gwyllt ymysg y miloedd a gymerodd ran am y tro cyntaf eleni – mae angen codi pob llais i sefyll dros fyd natur. O blith y bywyd gwyllt a daniodd ein diddordeb a rhoi cysur i ni dros y cyfnod hwn, dim ond ffracsiwn o’r hyn a ddylai fod yno sydd yno. Gan fanteisio ar y don hon o gefnogaeth gyhoeddus, mae angen i’r llywodraeth arwain ar y llwyfan byd-eang eleni a chymryd y cyfleoedd sydd ar gael iddi o ran polisi a deddfwriaeth er mwyn gwrthdroi’r dirywiad ac adfer byd natur nawr.”

Datgelodd y digwyddiad a gynhaliwyd dros benwythnos olaf mis Ionawr fod aderyn y to wedi dal ei afael ar y safle uchaf, ond bod gostyngiad wedi bod yn niferoedd cyfartalog 8 o'r 10 rhywogaethau mwyaf cyffredin o adar. Yr unig ddau aderyn sydd wedi cynyddu mewn niferoedd o gwbl ers 2020 yw’r aderyn du a'r robin goch. 

Dros bedwar degawd mae digwyddiad Gwylio Adar yr Ardd wedi bod yn tynnu sylw at yr enillwyr a’r collwyr ymysg adar yr ardd ledled y DU. Ei fwriad i ddechrau oedd tynnu sylw’r RSPB at y gostyngiad yn niferoedd y fronfraith, sy’n dal 78% yn llai nag oeddent yn y digwyddiad Gwylio Adar yr Ardd cyntaf un yn 1979. Roedd y rhywogaeth hon yn gadarn yn y 10 uchaf yn 1979 ond roedd yn y 21ain safle eleni, a hithau i'w gweld yn 14.5% o erddi Cymru yn unig.

Unwaith eto, aderyn y to oedd ar frig rhestr Gwylio Adar yr Ardd fel yr aderyn a welir amlaf; cafodd ei weld yn 76% o’r gerddi a gymerodd ran dros y penwythnos. Dringodd y ddrudwen i’r ail safle, gan wthio’r titw tomos las i lawr i’r trydydd safle. Dringodd y robin goch dri lle i'r 6ed safle.

Ychwanegodd Katie-Jo Luxton:

“Un ffordd y gallwch chi helpu i adfywio ein planed yw dod â byd natur atoch chi. Gall eich gardd, eich balconi, a hyd yn oed eich silff ffenest fod yn hafan i fywyd gwyllt, ac ym mis Ebrill rydyn ni’n lansio llwyfan digidol, Natur ar Garreg Eich Drws, er mwyn helpu i ddangos i chi sut gallwch wneud hynny.” 

Yn ystod hanner cyntaf tymor y gwanwyn, bu plant mewn ysgolion ledled y wlad yn cymryd rhan yn nigwyddiad Gwylio Adar yr Ysgol. Yn yr arolwg o adar ar dir ysgolion ledled y DU, bu dros 21,000 o blant ysgol a’u hathrawon yn treulio awr yn yr awyr agored yn cyfrif adar. Yr ysguthan oedd y rhywogaeth fwyaf niferus a welwyd, gyda chyfartaledd o naw ym mhob ysgol. Fe’i gwelwyd yn 85% o’r holl ysgolion a gymerodd ran. Roedd yr aderyn du yn ail agos gyda chyfartaledd o wyth ym mhob ysgol.

I gael crynodeb llawn o holl ganlyniadau Gwylio Adar yr Ardd yr RSPB, ac i weld pa adar oedd yn ymweld â gerddi yn eich ardal chi, ewch i www.rspb.org.uk/birdwatch 

Ewch i www.rspb.org.uk/yourdoorstep i gael rhagor o wybodaeth am Natur ar Garreg Eich Drws.

DIWEDD

Last Updated: Wednesday 14 April 2021

Tagged with: Country: Wales Country: Wales Topic: Big Garden Birdwatch