Dros hanner pobl Cymru wedi cael cysur drwy wylio adar a chlywed eu cân yn ystod y cyfnod clo, yn ôl arolwg a gynhaliwyd cyn digwyddiad Gwylio Adar yr Ardd

Friday 29 January 2021

Arolwg bywyd gwyllt mwyaf y byd yn dychwelyd 29-31 Ionawr

  • Mae arolwg YouGov yn dangos bod mwy o bobl wedi bod yn troi at natur i gysuro'u hunain yn ystod yr argyfwng gwaethaf y mae gwledydd Prydain wedi'i wynebu ers yr Ail Ryfel Byd, gyda 51% yn dweud bod y pandemig wedi'u gwneud nhw'n fwy ymwybodol o'r byd natur o'u cwmpas 
  • Dywedodd bron i draean o bobl Cymru (32%) eu bod nhw wedi dysgu rhywbeth newydd am y bywyd gwyllt yn eu hardal leol 
  • Mae'r RSPB yn disgwyl torri record eleni o ran cyfranogiad yn nigwyddiad Gwylio Adar yr Ardd, ar ôl i nifer y cofrestriadau ymlaen llaw fynd ymhell y tu hwnt i'r disgwyl. Yn 2020, cymerodd bron i hanner miliwn o bobl ran, gan gyfri bron i wyth miliwn o adar mewn cyfnod o dri diwrnod 
  • Mae'r RSPB yn cynnal penwythnos o weithgareddau byw ar y cyfryngau cymdeithasol, a bydd gwesteion yn cynnwys Deborah Meaden, Chris Packham a Miranda Krestovnikoff

Mae canlyniadau arolwg newydd a gomisiynwyd gan yr RSPB wedi datgelu bod y pandemig yn golygu bod y cyhoedd yn fwy ymwybodol o fyd natur yn eu hardal leol, gyda 35% o bobl yng Nghymru wedi gweld bywyd gwyllt yn agos i'w cartrefi yn ystod y 12 mis diwethaf nad oedden nhw wedi sylwi arno o'r blaen.

Datgelodd arolwg YouGov o 2,071 o oedolion ledled gwledydd Prydain bod 63% o bobl yn dweud bod gwylio'r adar a chlywed eu cân wedi ychwanegu at sut maen nhw'n mwynhau bywyd ers dechrau pandemig Covid-19 (60% o bobl yng Nghymru), gyda 43% o bobl yng Nghymru yn credu bod y pandemig wedi'u gwneud nhw'n fwy ymwybodol o'r byd natur o'u cwmpas. 

Y penwythnos yma (29-31 Ionawr) bydd cannoedd o filoedd o bobl ledled gwledydd Prydain yn dathlu eu cariad tuag at natur ac yn dod at ei gilydd i gyfri'r adar yn eu gerddi ar gyfer digwyddiad Gwylio Adar yr Ardd yr RSPB, sef yr arolwg mwyaf o'i fath ar y blaned. 

Ers iddo ddechrau 42 mlynedd yn ôl, nid yn unig y mae Gwylio Adar yr Ardd wedi rhoi cipolwg syfrdanol i'r elusen bywyd gwyllt o sefyllfa bywyd gwyllt ein gerddi, ond mae hefyd wedi helpu'r cyhoedd i ffurfio cysylltiad cryfach gyda'r byd natur sydd ar garreg eu drws. Eleni, rydyn ni wedi gweld pa mor bwysig yw byd natur i'n hiechyd meddwl, wrth i bobl ddibynnu ar eu cymdogion gwyllt am gysur yn y cyfnod ansefydlog yma. 

Dangosodd arolwg yr RSPB hefyd bod pobl wedi bod yn gweithredu ar y cysylltiad newydd a chryfach hwn gyda natur. Dywedodd dros ddau ymhob pump o bobl yng Nghymru (44%) eu bod wedi gwneud rhywbeth ymarferol (fel rhoi bwyd a dŵr allan) i helpu'r bywyd gwyllt yn eu hardal nhw yn ystod y 12 mis diwethaf, ac roedd 41% wedi rhannu eu profiad o fyd natur gyda phobl eraill.
 
Yn ôl yr arolwg, mae'r bywyd gwyllt sydd ar garreg drws pobl wedi agor eu llygaid yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, gyda bron i draean o bobl Cymru (32%) yn dysgu rhywbeth newydd am y bywyd gwyllt yn eu hardal leol.

Mae dros hanner y cyhoedd yng Nghymru (59%) wedi bod yn bwydo adar yr ardd yn ystod y 12 mis diwethaf. Mae 68 y cant o'r cyhoedd yng Nghymru wedi bod yn bwydo adar yr ardd o leiaf unwaith yr wythnos yn ystod misoedd y gaeaf.

Meddai Katie-Jo Luxton, Cyfarwyddwr RSPB Cymru:

"Prin yw manteision y cyfnodau clo, ond mae'r flwyddyn ddiwethaf un ai wedi cychwyn neu wedi ail-ddeffro cariad tuag at natur i lawer o bobl. Mae natur yn falm i'n henaid ni fel pobl. Mae canlyniadau'r arolwg yma yn awgrymu efallai y byddwn ni'n dod o'r pandemig yma fel cenhedlaeth newydd o naturiaethwyr.

"Rydyn ni'n gwybod bod tywydd llwm y gaeaf wedi gwneud i gyfyngiadau'r cyfnod clo deimlo'n annioddefol i lawer. Ond rydyn ni'n gobeithio y bydd digwyddiad Gwylio Adar yr Ardd yn helpu i godi hwyliau ac i atgoffa pobl bod natur yn rhywbeth cyson ac anhygoel, sy'n rhoi sicrwydd i ni pan mae popeth arall ar chwâl. Bydd natur yn ein helpu ni drwy hyn.

"Drwy gymryd rhan yn nigwyddiad Gwylio Adar yr Ardd eleni, byddwch chi'n helpu i adeiladu ciplun blynyddol o sefyllfa bywyd adar ledled gwledydd Prydain, hefyd. Dim ond drwy ddeall sefyllfa ein bywyd gwyllt y gallwn ni ei ddiogelu. Rydyn ni'n gwybod bod byd natur mewn argyfwng, ond gyda'n gilydd – a gyda llywodraethau gwledydd Prydain – mae modd i ni gymryd camau i adfywio ein byd."

Mae'r RSPB yn disgwyl blwyddyn fawr o ran cyfranogiad ar ôl gweld diddordeb digynsail mewn cofrestru ymlaen llaw eleni. Mae Gwylio Adar yr Ardd yn rhywbeth perffaith i'w wneud yn ystod y cyfnod clo – does dim angen offer arbennig arnoch chi, a gall unrhyw un gymryd rhan. Nid yn unig y byddai'n gwneud gweithgaredd dysgu o gartref gwych ar ddydd Gwener, ond byddai hefyd yn gyflwyniad perffaith i wylio adar a dysgu am natur.

Cynhelir digwyddiad eleni ar 29, 30 a 31 Ionawr 2021. Gofynnir i'r cyhoedd dreulio awr yn gwylio ac yn cofnodi'r adar yn eu gerddi neu ar eu balconi, ac i anfon eu canlyniadau at yr RSPB. Mae bron i hanner miliwn o bobl yn ymuno yn Gwylio Adar yr Ardd bob blwyddyn. 

Byddwn ni i gyd yn cymryd rhan yn y digwyddiad o gartref eleni, ond os nad oes ganddoch chi ardd, gallwch gymryd rhan ar y cyfryngau cymdeithasol. Mae'r RSPB yn gwahodd pobl i ymuno â ni am benwythnos o weithgareddau byw, gyda gwesteion arbennig, cwisiau, canllawiau, sesiynau holi ac ateb bywyd gwyllt, a chamerâu byw. Bydd y gwesteion yn cynnwys Chris Peckham a Megan McCubbin, Deborah Meaden, Miranda Krestovnikoff a Simon Mayo. Gallwch wylio'r cyfan ar YouTube o 9yb ddydd Sadwrn 30 Ionawr drwy http://bit.ly/BGBWLiveSat

Gyda dim ond awr bob blwyddyn am bedwar degawd, Gwylio Adar yr Ardd yr RSPB yw'r prosiect gwyddoniaeth mwyaf yn y byd gan ddinasyddion ar fywyd gwyllt yr ardd. Bellach yn ei 42ain flwyddyn, mae 144 miliwn o adar wedi cael eu cyfri.

Yn 2020, cymerodd bron i hanner miliwn o bobl ran, gan gyfri bron i wyth miliwn o adar mewn cyfnod o dri diwrnod.

Ers pedwar degawd, mae Gwylio Adar yr Ardd wedi amlygu pwy yw'r enillwyr a'r collwyr ym myd adar yr ardd. Mae adar y to wedi aros ar frig siart Gwylio Adar yr Ardd fel yr aderyn gardd a gaiff ei weld amlaf, gyda bron i 1.3 miliwn o gipiadau yn 2020. Y drudwen ddaeth yn ail unwaith eto, gyda'r titw tomos las ar ei chwt yn y trydydd safle.

Er mai adar y to a'r drudwen yw'r adar a gaiff eu gweld amlaf yng ngwledydd Prydain, mae golwg fanylach ar ddata Gwylio Adar yr Ardd yn dangos bod eu niferoedd wedi cwympo'n sylweddol ers i ddigwyddiadau Gwylio Adar yr Ardd ddechrau ym 1979. Mae adar y to i lawr 53%, ac mae'r drudwen i lawr 80%. Patrwm tebyg sydd i'w weld gyda dau ffefryn arall ymhlith adar yr ardd, gyda'r fwyalchen a'r robin goch i lawr 46% a 32% yn y drefn honno. 

Er mwyn cymryd rhan yn nigwyddiad Gwylio Adar yr Ardd 2021, gwyliwch yr adar yn eich gardd am awr ar unrhyw adeg yn ystod y tri diwrnod nesaf. Dim ond yr adar sy'n glanio ddylech chi eu cyfri, ac nid y rhai sy'n hedfan uwchlaw. Dywedwch wrthon ni beth yw'r nifer uchaf o bob rhywogaeth o adar rydych chi'n eu gweld ar un adeg – ac nid y cyfanswm rydych chi'n ei weld o fewn yr awr.

Ar ôl i chi gofnodi'r adar sy'n ymweld, cyflwynwch eich canlyniadau ar-lein drwy https://www.rspb.org.uk/cy/get-involved/activities/gwylio-adar-yr-ardd/

DIWEDD

Last Updated: Tuesday 2 February 2021

Tagged with: Country: Wales Topic: Birds Topic: Big Garden Birdwatch