Natur, mae Caerdydd yn galw!

Eleri Wynne

Thursday 26 January 2017

· Mae 20,000 o blant yn treulio mwy o amser gyda byd natur yng Nghaerdydd

· Mae 60% o ysgolion cynradd Caerdydd yn treulio mwy o amser gyda bywyd gwyllt ar dir eu hysgolion

· Hoffai dros 1,000 o drigolion Caerdydd weld mwy o natur yn y ddinas

Cyfleoedd darlledu

Drwy gydol mis Ionawr a mis Chwefror bydd cyfleoedd i'r cyfryngau ddarlledu ffilmio, recordio a chyfweld pobl am y prosiect Rhoi Cartref i Fyd Natur yng Nghaerdydd, gan gynnwys y canlynol:

· Ysgolion cynradd yng Nghaerdydd sy'n derbyn ein sesiynau allgymorth byd natur am ddim - yn ogystal â Swyddog Addysg, Teuluoedd a Phobl Ifanc RSPB Cymru, Sarah Mitchell, sy'n arwain y sesiynau.

· Teuluoedd a gwirfoddolwyr sy'n gweithio gyda Rhoi Cartref i Fyd Natur yng Nghaerdydd.

· Yr Aelod Cabinet dros yr Amgylchedd, y Cynghorydd Bob Derbyshire.

· Rheolwr Prosiect Rhoi Cartref i Fyd Natur yng Nghaerdydd, Carolyn Robertson.

· Ceidwaid Parc Cymunedol Cyngor Dinas Caerdydd sy'n edrych ar ôl mannau gwyrdd Caerdydd.

I drefnu cyfweliad ar gyfer teledu neu radio, cysylltwch â Swyddog Cyfathrebu RSPB Cymru, Eleri Wynne os gwelwch yn dda ar 02920 353007 / Eleri.Wynne@rspb.org.uk

Ers 2014 mae prosiect RSPB Cymru1, Rhoi Cartref i Fyd Natur yng Nghaerdydd3, mewn partneriaeth â Chyngor Dinas Caerdydd2, wedi bod wrthi'n brysur yn ennyn diddordeb plant a theuluoedd ym myd natur ledled y ddinas - o ddolydd blodau gwyllt Fferm y Fforest yr holl ffordd draw i dir gwyllt Ynys Echni.

Diolch i gyllid gan gwsmeriaid Tesco drwy ardoll Llywodraeth Cymru ar fagiau plastig, mae'r prosiect wedi darparu sesiynau allgymorth rhad ac am ddim i 60% o ysgolion cynradd Caerdydd, gan ennyn diddordeb dros 13,600 o blant ym myd natur. Mae wedi helpu cymunedau yn 90% o wardiau Caerdydd i dreulio mwy o amser yng nghanol y bywyd gwyllt ar eu stepen drws drwy ddigwyddiadau am ddim i'r teulu ac wedi gweithio gyda gwirfoddolwyr lleol sydd wedi cyfrannu 3,600 awr o'u hamser i helpu bywyd gwyllt yn y ddinas. Dywedodd Carolyn Robertson, Rheolwr Prosiect Rhoi Cartref i Fyd Natur yng Nghaerdydd: "Ers lansio'r prosiect yn 2014, rydym wedi cael pleser mawr yn denu miloedd o bobl ifanc a'u teuluoedd i fwynhau byd natur yng Nghaerdydd." "Rydym wedi ymddangos mewn parciau, canolfannau cymunedol a mannau gwyrdd ledled Caerdydd er mwyn darparu gweithgareddau awyr agored llawn hwyl ar gyfer pobl ifanc - o helfeydd pryfaid genwair i weithdai garddio ar gyfer bwyd gwyllt. Rydym wedi darparu sesiynau allgymorth rhad ac am ddim i 60% o ysgolion cynradd Caerdydd er mwyn eu helpu i ddarganfod yr holl blanhigion ac anifeiliaid sy'n byw ar dir eu hysgol, sydd, yn ei dro, yn rhoi hwb o'r newydd i'w chwilfrydedd ym myd natur. Er hynny, mae digonedd o waith i'w wneud o hyd, a nawr rydym am annog hyd yn oed mwy o deuluoedd ym mhob rhan o'r ddinas i dreulio amser allan yn yr awyr agored, yn darganfod ac yn mwynhau'r bywyd gwyllt sydd yn eu cymunedau." Mae teuluoedd yn wyllt am fywyd gwyllt...Drwy wahodd plant i gael hwyl a sbri yn eu hesgidiau glaw a dod at ei gilydd i rwydo pyllau neu i hela bwystfilod bach, sefydlodd y prosiect glwb bywyd gwyllt mwyaf cyffroes Caerdydd ym mis Ebrill 2016. Ac yntau'n cael ei redeg gan Geidwaid Parc Cymunedol Cyngor Dinas Caerdydd a staff a gwirfoddolwyr RSPB Cymru, mae Ditectifs Bywyd Gwyllt Caerdydd yn annog teuluoedd i dreulio amser gwerth chweil gyda'i gilydd yn anturio yn y gwyllt. Dywedodd Nicola Hutchinson, Swyddog Cadwraeth Cyngor Dinas Caerdydd: "Ar hyn o bryd mae dros 30 o deuluoedd yn rhan o Ditectifs Bywyd Gwyllt Caerdydd a hyd yma rydym wedi bod yn archwilio pyllau glan môr yn nhraeth Sili, yn bondocio coed yn Fferm y Fforest ac yn darganfod bywyd gwyllt wrth gerdded Llwybr Antur Parc Bute. Mae plant mor ifanc â dau oed wedi bod wrth eu bodd yn tynnu planhigion ymledol enfawr sy'n dalach na nhw'u hunain o'r ddaear, a phobl ifanc 15 oed wedi cael eu gwireddu gan y creaduriaid maent wedi'u dal yn y pwll yn Fferm y Fforest. Rydym am i bobl fentro allan i fwynhau popeth sydd gan yr awyr agored i'w gynnig, oherwydd cyn gynted ag y byddwch chi'n dechrau chwilio, byddwch yn siwr o ddod o hyd i fywyd gwyllt o bob math yn union o dan eich trwyn."

O we pry cop enfawr i rith-realiti yn y parc...Roedd mwy fyth o bobl wedi mwynhau rhyfeddodau bywyd gwyllt Caerdydd yn 2015 wrth i'r prosiect Rhoi Cartref i Fyd Natur yng Nghaerdydd ddod â chreadigrwydd ac arloesedd i Barc Bute Caerdydd ar ffurf TAPE. Wedi'i ei gyflwyno mewn partneriaeth â'r sefydliad celfyddydol, Migrations4, bu TAPE yn galluogi i 74,000 o bobl ddarganfod a chrwydro drwy we pry cop enfawr yn y coed, gan roi persbectif hollol wahanol iddynt ar y byd naturiol o'u cwmpas. Ond, nid dyma ddiwedd ar y creadigrwydd o bell ffordd. Bu'r prosiect yn cydweithio â Migrations unwaith eto yn haf 2016 ar gyfer Drwy Lygaid yr Anifail - profiad rhith-realiti 360 gradd yng nghanol Parc Bute. Cafodd teuluoedd eu cludo ar daith aml synhwyrol drwy lygaid gwybedyn, gwas y neidr, llyffant a thylluan oedd yn byw yn y parc. Ac yn olaf, ond nid y lleiaf, ym menter ddiweddaraf y prosiect gyda Migrations, Boombox Caerdydd, bydd 100 o drigolion Caerdydd yn cael eu ffilmio wrth iddynt ddawnsio yn eu hoff fannau gwyrdd yn y ddinas, i ddathlu eu cysylltiad â byd natur a'r mannau lle mae'r cysylltiad hwn ar ei orau.

Dywedodd y Cynghorydd Bob Derbyshire, yr Aelod Cabinet dros yr Amgylchedd: "Mae gennym barciau a mannau gwyrdd gwych yng Nghaerdydd ond weithiau mae mor hawdd byw mewn dinas heb roi lot o sylw i'r byd naturiol sydd o'n hamgylch. Mae'r bartneriaeth hon wedi bod yn gyfrwng i annog plant a rhieni i ymweld â'n parciau a'n mannau agored, a'u mwynhau. Roedd TAPE ac In the Eyes of the Animal yn llwyddiant ysgubol, gan ddenu 77,000 o ymwelwyr i Barc Bute a helpu pobl i uniaethu â bywyd gwyllt a mwynhau'r ymdeimlad o ryfeddod y mae natur yn ei ysgogi mewn ffyrdd newydd ac unigryw."

"Profiad gwych. Roeddwn i wrth fy modd yn ei weld ar lefel mor gyhoeddus. Mae'n gwneud i mi garu'r ddinas fwy fyth."
Ymwelydd â TAPE

"Y gweithgaredd haf gorau i deuluoedd y mae Caerdydd wedi'i drefnu ers blynyddoedd."
Ymwelydd â TAPE

"Roeddwn wrth fy modd yn gweld sut roedd y profiad yn camu dros bob rhwystr sy'n bodoli rhwng y celfyddydau, gwyddoniaeth a byd natur, sydd mor aml yn cael eu cadw ar wahân."
Ymwelydd ag In the Eyes of the Animal

"Roeddwn wedi ymgolli'n llwyr yn y profiad. Allwn i fyth fod wedi rhagweld y profiad ges i. Dwi methu disgwyl am fwy."Ymwelydd ag In the Eyes of the Animal Edrych tua'r dyfodol...Yn anffodus, rydym bellach yn gwybod mai dim ond 1 plentyn ym mhob 8 yng Nghymru sydd â chysylltiad rhesymol â'r amgylchedd naturiol5 a bod 1 ym mhob 14 rhywogaeth yng Nghymru yn wynebu difodiant6. Heb ots nac oni bai, mae hwn yn rheswm i barhau â'r gwaith hollbwysig y mae Rhoi Cartref i Fyd Natur yng Nghaerdydd yn ei wneud. Wrth wneud hynny, y gobaith yw y bydd mwy fyth o blant a theuluoedd yn gallu treulio amser yng nghwmni'r bywyd gwyllt sydd yn eu dinas, ac y bydd hyn yn eu hysbrydoli i gymryd camau nid yn unig i gefnogi byd natur, ond i'w drysori.

Ariennir y prosiect Rhoi Cartref i Fyd Natur yng Nghaerdydd ar hyn o bryd tan 31 Mawrth 2017 drwy daliadau cwsmeriaid Tesco drwy ardoll Llywodraeth Cymru ar fagiau plastig. Mae'r prosiect nawr yn chwilio am gyllid i barhau â'r gwaith. Ond mae'n bleser gennym gadarnhau y bydd y gwaith allgymorth ar gyfer ysgolion yn gallu parhau tan 2019 diolch i Aldi, drwy'r drwy ardoll bagiau plastig y DU.

1. Yr RSPB yw'r elusen cadwraeth natur fwyaf yn y DU, ac mae'n ysbrydoli pawb i roi cartref i fyd natur. Gyda'n partneriaid, rydym yn gwarchod adar a bywyd gwyllt sydd dan fygythiad fel y bydd ein trefi, ein harfordir a'n cefn gwlad yn llawn bywyd unwaith eto. Rydym yn chwarae rhan arweiniol yn BirdLife International, partneriaeth fyd-eang o sefydliadau cadwraeth natur. www.rspb.org.uk

2. Mae Cyngor Dinas Caerdydd yn gyfrifol am ddarparu dros 700 o wasanaethau bob blwyddyn i'r 352,000 o bobl sy'n byw ym mhrifddinas Cymru. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn y bydd y Cyngor yn ei wneud, a sut bydd yn gweithio gyda phartneriaid o'r sector cyhoeddus, y sector preifat a'r trydydd sector i gyflawni ein gweledigaeth o fod yn brifddinas orau Ewrop i fyw ynddi.

3. Rhoi Cartref i Fyd Natur yng Nghaerdydd yw prosiect blaenllaw RSPB Cymru, sy'n cael ei gyflwyno mewn partneriaeth â Chyngor Dinas Caerdydd a'i gyllido gan gwsmeriaid Tesco drwy daliadau cwsmeriaid Tesco drwy ardoll Llywodraeth Cymru ar fagiau plastig tan 31 Mawrth 2017. Mae'r prosiect wedi ennyn diddordeb dros 20,000 o blant a'u teuluoedd ledled Caerdydd mewn bywyd gwyllt; gan eu hannog i gysylltu â'r byd natur sydd ar eu stepen garreg drws a chymryd camau i'w gefnogi. Mae'r prosiect yn chwilio am gyllid i barhau â'i waith hollbwysig o 1 Ebrill 2017 ymlaen, ond bydd y gwaith allgymorth ar gyfer ysgolion yn parhau, diolch i gyllid gan Aldi, drwy'r drwy ardoll bagiau plastig y DU.

4. Wedi'i sefydlu yn 2004, mae Migrations yn dod â pherfformiadau cyfoes rhyngwladol i Gymru gan ddatblygu partneriaethau, comisiynau a phrosiectau cydweithredol arloesol yng Nghymru a thu hwnt. Mae prosiectau wedi cynnwys perfformiadau, arddangosfeydd, dangosiadau a gweithdai. Y Cyfarwyddwr Artistig yw Karine Décorne. Cefnogir Migrations gan Gyngor Celfyddydau Cymru a Sefydliad Paul Hamlyn. www.migrations.uk

5. Yn ôl adroddiad Cysylltu gyda Natur yr RSPB, dim ond 1 plentyn ym mhob 8 yng Nghymru sydd â chysylltiad â byd natur. Mae'r RSPB yn credu y dylai cysylltu â byd natur fod yn rhan o fywyd bob plentyn - er mwyn datblygu teimladau ac agweddau tuag at fywyd gwyllt a'r byd rydym i gyd yn byw ynddo a'u gwreiddio'n ddwfn. Ni fyddai'r ymchwil hon wedi bod yn bosib heb gefnogaeth garedig Sefydliad Calouste Gulbenkian a Phrifysgol Essex. https://www.rspb.org.uk/Images/connecting-with-nature_tcm9-354603.pdf.

6. Yn ôl adroddiad Sefyllfa Byd Natur 2016: Cymru dros yr 50 mlynedd diwethaf, mae 57% o blanhigion fasgwlaidd, 60% o loÿnnod byw a 40% o adar wedi prinhau yng Nghymru. Ers 1970, mae 56% o rywogaethau ledled y DU wedi prinhau, gyda 40% yn dangos dirywiad mawr neu gymedrol, 31% yn dangos fawr ddim newid a 29% yn dangos cynnydd mawr neu gymedrol. Dros y degawd diwethaf, mae 53% o rywogaethau wedi dirywio a 47% wedi cynyddu. Seiliwyd yr ystadegau hyn ar dueddiadau meintiol bron i 4,000 o rywogaethau'r tir a dwr croyw yn y DU. Mae dulliau mesur cenedlaethol y Mynegai Cyfanrwydd Bioamrywiaeth (BII) yn un ffordd y gallwn asesu i ba raddau y mae gweithgareddau dyn dros y canrifoedd yn gyfrifol am golli byd natur. Mae rhai yn awgrymu bod gwerthoedd BII is na 90% yn dangos bod ecosystemau wedi crebachu i'r fath raddau nad ydynt yn gallu diwallu anghenion cymdeithas mewn modd dibynadwy. Felly mae gwerth Cymru, sef 82.8%, yn destun pryder mawr; o'r 218 o wledydd y cyfrifwyd gwerthoedd BII ar eu cyfer, mae Cymru yn y 49fed safle o'r gwaelod. Mae hyn yn golygu bod Cymru yn y pumed isaf/chwarter isaf o'r holl wledydd oedd wedi cael eu dadansoddi.

Tagged with: Country: Wales Topic: Education