Cefnogwch ein hadar annwyl y gaeaf hwn

Helpwch i baratoi ein gwarchodfeydd natur ar gyfer y tymor bridio, gan greu cynefinoedd diogel a rhoi’r cyfle gorau i adar agored i niwed oroesi.

Lone Lapwing, stood in long grass
Small flock of Lapwing in flight against a clear blue sky

Mae eu dyfodol yn dibynnu ar yr hyn rydym yn ei wneud nawr

Mae adar hardd, fel Cornchwiglod sy’n byw ac yn llochesu ar wlyptiroedd a glaswelltiroedd y DU, wedi harddu'r tirweddau hyn ers cenedlaethau. Mae eu hediad syfrdanol, eu plu llachar a’u galwadau digamsyniol yn rhan werthfawr o dreftadaeth naturiol y DU.

Ond heddiw, mae’r adar hardd hyn yn diflannu. Mae niferoedd bridio Cornchwiglod wedi gostwng 56% mewn dim ond 30 mlynedd. Heb weithredu, nid oes llawer o obaith y bydd hyn yn gwella. Wnewch chi roi rhywbeth heddiw i helpu i baratoi cynefinoedd bridio diogel cyn i’r gwanwyn gyrraedd? 

Mae’r ras i baratoi ar gyfer y gwanwyn wedi dechrau

Gallai’r hyn a wnawn y gaeaf hwn gynnig gobaith i’r rhywogaeth. Oherwydd os byddwn yn gweithio gyda’n gilydd i adfer cynefinoedd yng ngwarchodfeydd natur yr RSPB nawr, pan ddaw’r gwanwyn, bydd y genhedlaeth nesaf o Gornchwiglod – a’r bywyd gwyllt arall rydym yn rhannu ein tir â nhw – yn cael y cyfle gorau i oroesi. 

Ar hyn o bryd, mae timau a gwirfoddolwyr yr RSPB yn brysur yn adeiladu ffensys i atal ysglyfaethwyr, yn rheoli lefelau dŵr ac yn creu ac yn adfer nodweddion gwlyptir. Maen nhw hefyd yn gweithio gyda ffermwyr i greu amgylcheddau nythu mwy diogel. Mae paratoadau fel y rhain yn creu’r amodau sydd eu hangen ar adar fel Cornchwiglod i fridio’n llwyddiannus pan ddaw’r gwanwyn. Ac mae eich cyfraniad chi yn gwneud hyn yn bosibl. 

Cyfrannwch Heddiw

Rydym yn rhannu’r tir hwn, felly gadewch i ni wneud yn siŵr nad ydym yn colli ein hadar. 

Lapwing, adult in flight
Lapwing

Gyda’n gilydd, gallwn greu byd lle mae pobl a bywyd gwyllt yn ffynnu ochr yn ochr:

  • Gallai £15 ein helpu i adeiladu ffensys y gellir eu defnyddio i amddiffyn nythod Cornchwiglod yn y gwanwyn.
  • Gallai £25 helpu i glirio prysgwydd a thorri brwyn i greu mannau bwydo cywion ger safleoedd nythu.

  • Gallai £50 helpu i greu nodweddion gwlyptir newydd, er mwyn i gywion allu cael gafael ar y bwyd sydd ei angen arnynt.

Yn ystod y gaeaf,10%o’r boblogaeth Cornchwiglod yn Ewrop yn byw yn y DU.
Mae niferoedd Cornchwiglod y DU wedi gostwng56%rhwng 1995 a 2024.
Mae Cornchwiglod ar Restr Goch y DU,y lefel uchaf o bryder cadwraethol.
Lapwing, adult sitting on grassland with young

Pam ydym yn colli ein Cornchwiglod annwyl?

Yn ofnadwy, mae niferoedd Cornchwiglod y DU wedi mwy na haneru yn ystod y 30 mlynedd diwethaf.

Fel adar sy’n nythu ar y ddaear, mae Cornchwiglod yn agored i fygythiadau ac ysglyfaethwyr amrywiol. Ac mae newid o ran arferion ffermio wedi cyflymu’r broses o golli cynefinoedd Cornchwiglod. O ganlyniad, mae llai o gywion yn magu plu ac yn goroesi i aeddfedrwydd - ac mae’n rhoi’r rhywogaeth gyfan mewn perygl. 

Yn anffodus, heb ymyrraeth frys, bydd mwy o gywion agored i niwed yn marw cyn y gallant fagu plu a gofalu amdanynt eu hunain. Mae angen eich cefnogaeth arnom ar frys i helpu i adfer y rhywogaeth, a rhoi cyfle i Gornchwiglod a’u cywion ffynnu. 

Mae'r adar llawen hyn wedi bod yma ers cenedlaethau di-rif. Byddai eu colli yn golled i bawb. Ein cyfrifoldeb ni yw sicrhau eu bod yma am genedlaethau i ddod.”

- Andy Evans, Pennaeth Adfer Rhywogaethau RSPB

Dull sydd wedi’i brofi ar gyfer adfer

Rydym yn gwybod y gall y camau cywir wneud gwahaniaeth go iawn i Gornchwiglod. Mewn llefydd fel The Reef, ar Ynys Tiree yn yr Alban, rydym eisoes wedi gweld arwyddion rhyfeddol o lwyddiant diolch i barodrwydd ar gyfer y gaeaf.  

Yn 2025, bu ein timau cynnal a chadw ffensys gwarchod hanfodol a gweithio gyda chrofftwyr lleol i ddarparu tir pori hanfodol yn yr hydref a’r gaeaf ar gyfer Cornchwiglod ac adar hirgoes eraill. O ganlyniad, mae 346 o barau yn bridio yn y warchodfa natur erbyn hyn. 

Drwy weithio gyda’n gilydd, gallwn roi’r cyfle gorau i Gornchwiglod ac adar eraill sydd dan fygythiad wella ledled y DU.

A Lapwing stood on moorland

Rhowch rodd heddiw

Bydd eich rhodd yn cefnogi timau cadwraeth i adfer cynefinoedd a helpu adar agored i niwed i ffynnu unwaith eto.

Curlew, adult in grassland
Curlew
Ac nid dim ond Cornchwiglod fyddai’n elwa.

Mae’r Gylfinir, y Pibydd Coesgoch a’r Bioden y Môr yn rhannu’r un gwlyptiroedd a glaswelltiroedd hyn, felly mae eich cefnogaeth y gaeaf hwn yn helpu i ddiogelu cymuned gyfan o adar rydym yn rhannu ein tir â nhw. 

I ble mae eich rhodd yn mynd

Bydd eich haelioni yn helpu’r RSPB i adfer a gwella cynefinoedd yn ein gwarchodfeydd natur ac ar draws y DU, gan ddiogelu rhywogaethau sydd dan fygythiad, fel Cornchwiglod. Diolch.