News

Newyddion bendigedig i natur Cymru!

Mae natur Cymru bellach yn gam mawr yn nes at adferiad, diolch i chi.

Posted Wed 25th Feb 2026 5 min read

Cyfle cynnal bywyd i natur

Hir bu’r aros am Ddeddf yr Amgylchedd (Egwyddorion, Llywodraethu a Thargedau Bioamrywiaeth) (Cymru) 2026. Roedd diffyg llywodraethu amgylcheddol yng Nghymru ar ôl inni adael yr Undeb Ewropeaidd yn 2020, sydd yn hanfodol os ydym am fynd i'r afael â'r argyfwng natur a gyhoeddodd y Senedd ei hun yn 2021. Er bod blynyddoedd wedi mynd heibio cyn pasio deddfwriaeth i lenwi’r bylchau hyn, mae’r Ddeddf, a gyhoeddwyd ddoe, yn cynnwys yr uchelgais sydd angen arnom ei weld i adfer natur.

Mascots in front of Senedd Cymru Welsh Parliament

Beth mae'r Bil yn mynd i'w wneud?

Mae tair rhan i’r Ddeddf, ac mae pob un yn mynd i’r afael ag agwedd gwahanol.

Rhan 1

Mae’r rhan gyntaf yn cynnwys egwyddorion amgylcheddol rhyngwladol yn neddfwriaeth Cymru, a fydd yn gweithredu i lunio polisi yng Nghymru, gan gynnwys:

cymryd mesurau ataliol i osgoi niwed i'r amgylchedd cyn iddo ddigwydd,
mynd i'r afael â llygredd yn ei ffynhonnell, a
dal unigolion neu sefydliadau yn gyfrifol am gost cywiro unrhyw niwed maent wedi'i achosi.

Mae hyn yn golygu, fydd rhaid i Lywodraeth Cymru ystyried effaith ar yr amgylchedd yn iawn wrth iddynt lunio polisïau neu wneud penderfyniadau newydd. Ni ellir trin diogelu'r amgylchedd fel rhywbeth i'w ystyried yn ddiweddarach bellach — rhaid ei gynnwys yn y broses benderfynu o'r cychwyn.

Rhan 2

Mae’r ail ran yn creu Swyddfa Llywodraethu Amgylcheddol Cymru - corff gwarchod amgylcheddol a fydd yn gorfodi endidau i gydymffurfio â deddfwriaeth amgylcheddol. Cymru oedd yr unig wlad yn y DU oedd heb greu corff gwarchod amgylcheddol parhaol ag annibynnol ers gadael yr UE. Mae'r hawl i bobl reportio unrhyw bryderon i'r OEGW bellach wedi ei sefydlu mewn cyfraith, gan ddiogelu mynediad at gyfiawnder amgylcheddol.

Rhan 3

Mae’r drydedd rhan yn sefydlu fframwaith ar gyfer gosod targedau amgylcheddol rhwymol gyfreithiol, gan sicrhau y bydd Gweinidogion y dyfodol yn atebol am gyflwr natur.

Mae newidiadau i'r Bil, trwy ei chamau gwahanol, wedi gwella'r amddiffyniad amgylcheddol y mae'r Bil yn ei roi - newidiadau hanfodol a fydd yn effeithio'n bositif ar ein natur yn y blynyddoedd dilynol. Rydym yn falch bod y tri phrif ofyn a oedd yn rhan o'n e-deiseb y llynedd wedi ei gynnwys yn fersiwn derfynol y Bil, gan ddangos y dylanwad allwn ni gael wrth weithredu gyda'n gilydd.

Enillion mawr eraill

Arweiniodd ein hymgyrch am darged pennawd i rywogaethau at welliannau yn adran targedau bioamrywiaeth y Bil, yn benodol gofyniad i osod targedau tymor byr a thymor hir o fewn dwy flwyddyn o'r Cydsyniad Brenhinol.
Am y tro cyntaf yng Nghymru, mae nawr nod cyffredinol yn y ddeddfwriaeth i sicrhau bod targedau yn cyfrannu tuag at adferiad natur.

Curlew, adult walking across moor in early morning light

Beth sydd i ddigwydd nesaf?

Nid dyma’r diwedd ar y gwaith caled. Er yn uchelgeisiol, dim ond fframwaith yw’r ddeddf o hyd. Yn ystod y ddwy flwyddyn nesaf, bydd Llywodraeth Cymru’n datblygu cyfres o dargedau i ysgogi adferiad natur - a bydd RSPB Cymru’n eirioli’n gryf dros y newidiadau y mae natur eu hangen yng Nghymru.